{"id":743,"date":"2025-03-06T13:41:41","date_gmt":"2025-03-06T13:41:41","guid":{"rendered":"https:\/\/bowen.is\/beta\/?p=743"},"modified":"2025-03-07T07:19:02","modified_gmt":"2025-03-07T07:19:02","slug":"engiferrot","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bowen.is\/beta\/engiferrot\/","title":{"rendered":"Engiferr\u00f3t"},"content":{"rendered":"<p>L\u00f6ngum hefur veri\u00f0 tali\u00f0 a\u00f0 engiferr\u00f3tin stu\u00f0li a\u00f0 b\u00e6ttri l\u00ed\u00f0an og a\u00f0 h\u00fan hafi jafnvel l\u00e6kningarm\u00e1tt. \u00c1 s\u00ed\u00f0u Lei\u00f0beiningarst\u00f6\u00f0var heimilanna segir a\u00f0 r\u00f3tin hafi veri\u00f0 notu\u00f0 \u00ed meira en 4.000 \u00e1r sem krydd og brag\u00f0efni \u00ed matarger\u00f0.<\/p>\n<p>\u00ddmsar ranns\u00f3knir hafi veri\u00f0 ger\u00f0ar \u00e1 henni og fundist hafi um 500 virk efni \u00ed henni sem stu\u00f0la a\u00f0 b\u00e6ttri heilsu. \u00dear er talin upp \u00feau \u00e1hrif sem r\u00f3tin hefur en \u00feau eru; vatnslosandi, b\u00f3lguey\u00f0andi, bl\u00f3\u00f0\u00feynnandi og bl\u00f3\u00f0\u00fer\u00fdstingsl\u00e6kkandi \u00e1hrif. Auk \u00feess sem r\u00f3tin er talin hafa b\u00e6tandi \u00e1hrif \u00e1 meltinguna. \u00c1hrifamest er a\u00f0 nota ferska r\u00f3t, gott er a\u00f0 r\u00edfa hana e\u00f0a snei\u00f0a og hella sj\u00f3\u00f0andi vatni yfir.<\/p>\n<p>Engiferr\u00f3t (Zingiber officinalis) \u00feykir \u00e1kaflega g\u00f3\u00f0 vi\u00f0 h\u00e1lsb\u00f3lgu, kvefi, flensu, bronk\u00edtis og astma. R\u00f3tin hefur \u00f6rvandi \u00e1hrif \u00e1 bl\u00f3\u00f0r\u00e1s og er talin g\u00f3\u00f0 vi\u00f0 hand- og f\u00f3tkulda. Engiferr\u00f3t er einnig talin draga \u00far \u00f3gle\u00f0i til d\u00e6mis vegna b\u00edlveiki. Ilmkjarnaol\u00eda unnin \u00far engiferr\u00f3t \u00feykir b\u00e6\u00f0i b\u00f3lguey\u00f0andi og v\u00f6\u00f0vaslakandi og afar g\u00f3\u00f0 vi\u00f0 li\u00f0verkjum og v\u00f6\u00f0vab\u00f3lgu.<\/p>\n<p>G\u00f3\u00f0 r\u00e1\u00f0 til a\u00f0 losna vi\u00f0 bj\u00fag\u2026<br \/>\nBj\u00fagur er algengt vandam\u00e1l sem margir \u00fej\u00e1st af s\u00e9staklega konur og stafar oftast af \u00f3hollu matar\u00e6\u00f0i, \u00e1fengisdrykkju, mikilli salt innt\u00f6ku, unnum kj\u00f6tv\u00f6rum, \u00e1lagi og \u00fereytu, \u00f3n\u00e6gri vatnsdrykku, lyfjaneyslu og er einnig fylgikvilli \u00f3l\u00e9ttunnar. \u00dea\u00f0 er til nokkrar einfaldar lei\u00f0ir sem \u00e9g nota til a\u00f0 vinna \u00far \u00feessu lei\u00f0indavandam\u00e1li, h\u00e9r koma \u00fe\u00e6r\u2026<br \/>\nEngiferr\u00f3t: fersk engiferr\u00f3t er rifin ni\u00f0ur (c.a 5cm) \u00ed 2 ltr af vatni og l\u00e1ti\u00f0 sj\u00f3\u00f0a \u00ed 3-5 m\u00edn, s\u00ed\u00f0an l\u00e1ti\u00f0 standa og k\u00f3lna, gott a\u00f0 setja s\u00edtr\u00f3nusnei\u00f0ar ofan \u00ed. Geymi\u00f0 \u00ed k\u00e6lisk\u00e1p og drekki\u00f0 yfir daginn c.a 1 ltr.<\/p>\n<p>Engiferr\u00f3t er talin ein \u00f6flugasta l\u00e6kningajurtin og virkar vel gegn flestum kvillum \u00fear \u00e1 me\u00f0al: flensu, gigt, hausverk, t\u00ed\u00f0arverkjum, astma, vandam\u00e1lum \u00ed li\u00f0um, vindgangi, h\u00e1um bll\u00f3\u00f0\u00fer\u00fdsting og fleiru..<\/p>\n<p>Sam\u00adkv\u00e6mt n\u00fd\u00adlegri rann\u00ads\u00f3kn sem birt\u00adist \u00ed Journal of Pain sem gefi\u00f0 er \u00fat af American Pain Society draga d\u00e1g\u00f3\u00f0ir dags\u00adskammt\u00adar af hr\u00e1u e\u00f0a hitu\u00f0u engi\u00adfer veru\u00adlega \u00far v\u00f6\u00f0va\u00adverkj\u00adum og \u00f6\u00f0rum \u00f3\u00fe\u00e6g\u00adind\u00adum \u00ed v\u00f6\u00f0vum \u2013 jafn\u00advel sv\u00e6sn\u00adum v\u00f6\u00f0va\u00adverkj\u00adum \u00ed kj\u00f6l\u00adfar kapps\u00adfullra \u00e6f\u00adinga. \u00dea\u00f0 a\u00f0 d\u00e6la \u00ed sig verkjalyfj\u00adum \u00e6tti \u00fev\u00ed a\u00f0 heyra s\u00f6g\u00adunni til.<\/p>\n<p>Engi\u00adfer er \u00feekkt l\u00e6kn\u00adinga\u00adjurt \u00ed k\u00edn\u00adverskri l\u00e6kn\u00adis\u00adfr\u00e6\u00f0i og telst einnig me\u00f0al hef\u00f0bund\u00adinna l\u00e6kn\u00adinga\u00adjurta hj\u00e1 ind\u00adversk\u00adum og jap\u00f6nsk\u00adum n\u00e1tt\u00ad\u00faru\u00adl\u00e6kn\u00adum, sem nota hann til a\u00f0 tak\u00adast \u00e1 vi\u00f0 upp\u00adk\u00f6st og \u00f3gle\u00f0i, h\u00f3sta, morgun\u00f3gle\u00f0i, melt\u00ading\u00adar\u00advanda\u00adm\u00e1l og m\u00edgreni. Engi\u00adfer er einnig nota\u00f0ur gegn gigt og slit\u00adgigt. \u00dea\u00f0 var \u00fe\u00f3 ekki fyrr en n\u00fd\u00adlega sem vest\u00adr\u00e6n\u00adir v\u00eds\u00adinda\u00admenn h\u00f3fu a\u00f0 rann\u00adsaka l\u00e6kn\u00adis\u00adfr\u00e6\u00f0ilega eig\u00adin\u00adleika engi\u00adfers.<\/p>\n<p>Til \u00feessa hafa nokkr\u00adar rann\u00ads\u00f3kn\u00adir s\u00fdnt a\u00f0 engi\u00adfer vir\u00f0ist hafa b\u00f3lgu\u00adey\u00f0andi og kval\u00adastilllandi \u00e1hrif l\u00edkt og nokkr\u00adar teg\u00adund\u00adir lyfja sem ekki geyma stera, og \u00feetta er mj\u00f6g mik\u00adil\u00adv\u00e6gt- engi\u00adfer er \u00e1n allra auka\u00adverk\u00adana (au\u00adk\u00adverk\u00adanna eins og bl\u00e6\u00f0inga \u00ed melt\u00ading\u00adar\u00advegi og maga\u00ads\u00e1rs). \u00cd einni rann\u00ads\u00f3kn\u00adinni kom fram a\u00f0 me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 neyta 30 til 500 mg af engi\u00adfer dag\u00adlega \u00ed 4 til 36 vik\u00adur m\u00e1 draga veru\u00adlega \u00far hn\u00e9\u00adverkj\u00adum hj\u00e1 \u00feeim sem \u00fej\u00e1st af slit\u00adgigt.<\/p>\n<p>\u00cd n\u00fdrri rann\u00ads\u00f3kn fr\u00e1 Uni\u00adversity of Georgia, Georgia Col\u00adl\u00ade\u00adge og State Uni\u00adversity (GCSU), komu fram enn frek\u00adari sann\u00adan\u00adir fyr\u00adir \u00fev\u00ed a\u00f0 engi\u00adfer er mun \u00f6fl\u00adugra verkjalyf en \u00e1\u00f0ur var tali\u00f0. V\u00eds\u00adinda\u00admenn\u00adirn\u00adir unnu me\u00f0 74 sj\u00e1lf\u00adbo\u00f0ali\u00f0um \u00far h\u00f3pi n\u00e1ms\u00admanna sem skipt var \u00ed \u00ferj\u00e1 h\u00f3pa. Ein\u00adum h\u00f3pn\u00adum var gef\u00adinn hr\u00e1r engi\u00adfer, \u00f6\u00f0rum hita\u00f0ur og \u00feeim \u00feri\u00f0ja lyf\u00adleysa og \u00feeim tal\u00adin tr\u00fa um a\u00f0 um ekta engi\u00adfer v\u00e6ri a\u00f0 r\u00e6\u00f0a.<\/p>\n<p>V\u00f6\u00f0va\u00adverk\u00adir voru fram\u00adkalla\u00f0ir hj\u00e1 sj\u00e1lf\u00adbo\u00f0ali\u00f0unum me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 l\u00e1ta \u00fe\u00e1 fram\u00adkv\u00e6ma 18 s\u00e9r\u00advald\u00adar erfi\u00f0ar v\u00f6\u00f0va\u00e6f\u00ading\u00adar. \u00cd fram\u00adhaldi af \u00fev\u00ed m\u00e6ldu v\u00eds\u00adinda\u00admenn\u00adirn\u00adir \u00fe\u00e1tt\u00adtak\u00adend\u00adur sam\u00adfellt \u00ed 11 daga til \u00feess a\u00f0 ganga \u00far skugga um hvort dregi\u00f0 hef\u00f0i \u00far v\u00f6\u00f0va\u00adverkj\u00adum. Og \u00fea\u00f0 ger\u00f0ist held\u00adur bet\u00adur.<br \/>\nNi\u00f0ur\u00adst\u00f6\u00f0urn\u00adar s\u00fdndu a\u00f0 \u00fea\u00f0 dr\u00f3 \u00far v\u00f6\u00f0va\u00adverkj\u00adum b\u00e6\u00f0i hj\u00e1 \u00feeim sem fengu hr\u00e1\u00adan og hita\u00f0an engi\u00adfer um 25% yfir heild\u00adina og ekki minna en 23 % hj\u00e1 hverj\u00adum og ein\u00adum.<\/p>\n<p>\u00cd rann\u00ads\u00f3kn sem n\u00fd\u00adlega var greint fr\u00e1 \u00ed fr\u00e6\u00f0irit\u00adinu Pedi\u00adat\u00adric Blood and Cancer kom fram a\u00f0 v\u00eds\u00adinda\u00admenn fr\u00e1 All India Institu\u00adte of Medical Sciences \u00ed N\u00fdju-Del\u00ed hafa skr\u00e1\u00f0 hj\u00e1 s\u00e9r a\u00f0 engi\u00adfer dragi svo um mun\u00adar \u00far upp\u00adk\u00f6st\u00adum og fl\u00f6k\u00adur\u00adleika hj\u00e1 b\u00f6rn\u00adum sem hafa \u00feurft a\u00f0 gang\u00adast und\u00adir \u00ed lyfjame\u00f0fer\u00f0 vegna krabba\u00admeina. Til vi\u00f0b\u00f3t\u00adar m\u00e1 geta n\u00fdrr\u00adar v\u00eds\u00adinda\u00adrann\u00ads\u00f3kn\u00adar sem birt\u00adist i t\u00edma\u00adriti Mo\u00adlecul\u00adar Visi\u00adon en \u00fear grein\u00adir fr\u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 engi\u00adfer dragi a\u00f0 \u00f6ll\u00adum l\u00edk\u00adind\u00adum \u00far og \/ e\u00f0a veru\u00adlega \u00e1 lang\u00adinn \u00fer\u00f3un vagls (- blindu) sem staf\u00adar af syk\u00adur\u00ads\u00fdki.<\/p>\n<p>Heimild (greinar):<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.mbl.is\/frettir\/\" target=\"_blank\">www.mbl.is<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.dv.is\/pressan\/\" target=\"_blank\">www.pressan.is<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.dv.is\/\" target=\"_blank\">www.dv.is<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>L\u00f6ngum hefur veri\u00f0 tali\u00f0 a\u00f0 engiferr\u00f3tin stu\u00f0li a\u00f0 b\u00e6ttri l\u00ed\u00f0an og a\u00f0 h\u00fan hafi jafnvel l\u00e6kningarm\u00e1tt. \u00c1 s\u00ed\u00f0u Lei\u00f0beiningarst\u00f6\u00f0var heimilanna segir a\u00f0 r\u00f3tin hafi veri\u00f0 notu\u00f0 \u00ed meira en 4.000 \u00e1r sem krydd og<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":766,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-743","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-good-advice"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bowen.is\/beta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/743","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bowen.is\/beta\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bowen.is\/beta\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bowen.is\/beta\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bowen.is\/beta\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=743"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/bowen.is\/beta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/743\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":856,"href":"https:\/\/bowen.is\/beta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/743\/revisions\/856"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bowen.is\/beta\/wp-json\/wp\/v2\/media\/766"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bowen.is\/beta\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=743"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bowen.is\/beta\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=743"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bowen.is\/beta\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=743"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}